Angst om jezelf te presenteren
Herken je dit moment?
Je zit in een vergaderruimte. De één na de ander stelt zich voor. Ondertussen voel je de spanning in je lichaam toenemen. Je weet: straks ben ik aan de beurt. Misschien begin je al in je hoofd te bedenken wat je gaat zeggen, en stel je dat herhaaldelijk bij. Of je kunt niet goed meer nadenken en voelt alleen maar dat je hart sneller gaat kloppen.
Voor veel mensen is dit een bekende situatie, die ze liever uit de weg gaan. Maar soms ontkom je er niet aan.
Sociale angst en overmatig zelfbewustzijn
Wat hier vaak onder ligt, is sociale angst. Niet per se in extreme mate, maar subtiel aanwezig in situaties waarin je je ineens vol zichtbaar voelt voor anderen. Je vraagt je bezorgd af wat anderen van je zullen vinden.
Een belangrijk gevolg van deze angst is dat je overmatig zelfbewust wordt. Je aandacht gaat niet meer naar wat er om je heen gebeurt, maar volledig naar jezelf. Je wordt je bewust van je stem, je houding, je woorden. Misschien denk je: doe ik het wel goed?, zien ze dat ik zenuwachtig ben? Het voelt alsof je in de schijnwerpers staat en door anderen kritisch bekeken zal worden.
Eigenlijk is deze focus op jezelf een soort beschermingsmechanisme. Je probeert je angst onder controle te houden door jezelf continu te monitoren. Maar precies dat maakt de spanning groter. Hoe meer je op jezelf let, hoe onzekerder je wordt.
De vicieuze cirkel van zelfbewustzijn
Overmatig zelfbewustzijn is als in een cirkeltje blijven ronddraaien: je wordt je bewust van jezelf, je gaat jezelf vergelijken en beoordelen, de spanning van binnen neemt toe en je raakt nog meer gefocust op jezelf. En zo raak je steeds verder verwijderd van het moment zelf, raak je steeds meer uit contact met jezelf en met de anderen.
Wat helpt, is je aandacht weer naar buiten brengen, je blik op de anderen richten.
Van jezelf naar de ander
In plaats van volledig op jezelf geconcentreerd te blijven, kun je je aandacht naar buiten brengen. Niet om jezelf te negeren, maar om uit die vernauwde focus te stappen. Dus: Geef hen een rol in de film, die jij aan het maken bent. Je zult merken hoe mild je dan gaat kijken.
Je kijkt en luistert naar de mensen die aan het woord zijn en vraagt jezelf bijvoorbeeld af:
- Wat zegt de ander eigenlijk? Hoe klinkt iemands stem?
- Waar kijkt hij of zij naar, op welke manier?
- Wat valt me op in de ruimte?
Door op deze manier te kijken, verschuift er iets. Je bent niet langer alleen maar bezig met hoe jij overkomt, maar je wordt weer gewoon onderdeel van het geheel.
Als de angst dieper zit
Als het angstige gevoel van bekeken worden of beoordeeld worden vaker terugkomt, is er meestal meer aan de hand. Dan gaat het niet alleen over deze ene situatie, maar over hoe je naar jezelf kijkt in relatie tot anderen.
In een persoonlijk gesprek kunnen we samen onderzoeken waar deze spanning vandaan komt. Je leert niet alleen begrijpen wat er gebeurt, maar ook hoe je hier op een andere manier mee om kunt gaan.
Herken je jezelf in dit patroon? Je bent welkom om contact op te nemen voor een gratis telefoongesprek of om een afspraak te maken voor een intakegesprek.